ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Νόμος 3189/2003
Σύνοψη
Ο Νόμος 3189/2003 (ΦΕΚ Α' 243/2003), με τίτλο «ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ», θεσπίζει ειδικές διατάξεις για την ποινική ευθύνη ανηλίκων ηλικίας μεταξύ 8 και 18 ετών, προβλέποντας αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα αντί ποινών σε πολλές περιπτώσεις. Ο νόμος τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα (άρθρο 1), το Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (άρθρα 4, 7) και διατάξεις περί ναρκωτικών (άρθρο 4). Η ισχύς του αρχίζει από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Σκοπός
Να θεσπιστούν ειδικές ποινικές διατάξεις για ανηλίκους, να προβλεφθούν αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα αντί ποινών σε πολλές περιπτώσεις, να τροποποιηθεί ο Ποινικός Κώδικας και το Κώδικα Ποινικής Δικονομίας όσον αφορά την αντιμετώπιση ανηλίκων δράστη.
Κύριες αλλαγές
Αντικατάσταση του κεφαλαίου 8 του Ποινικού Κώδικα με ειδικές διατάξεις για ανηλίκους· ορισμός «ανήλικου» ως ατόμου μεταξύ 8 και (άρθρο 121).
Πρόβλεψη αναμορφωτικών μέτρων: επίπληξη, επιμέλεια από γονείς/επιτρόπους/ανάδοχη οικογένεια, προστατευτικές εταιρείες, συνδιαλλαγή θύματος-δράστη, αποζημίωση, κοινωφελής εργασία, κοινωνικά/ψυχολογικά προγράμματα, επαγγελματική εκπαίδευση, κυκλοφοριακή αγωγή (άρθρο 122).
Θεραπευτικά μέτρα για ανήλικους με ψυχική ασθένεια ή οργανική νόσο, μετά από διάγνωση ιατρών/ψυχολόγων/κοινωνικών λειτουργών (άρθρο 123).
Δυνατότητα μεταβολής ή άρσης μέτρων οποτεδήποτε· έλεγχος το αργότερα μετά πάροδο ενός έτους (άρθρο 124).
Ανήλικοι 8-: η πράξη δεν καταλογίζεται (άρθρο 126). Ανήλικοι άνω των 13 ετών επιβάλλονται μόνο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα, εκτός αν προβλέπεται ποινικός σωφρονισμός (άρθρο 127).
Κατάργηση της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του Ν. 2331/1995 και επανέρχεται σε ισχύ το άρθρο 17 του Ν. 2298/1995.
Ορισμός ειδικού εισαγγελέα πρωτοδικών για ανηλίκους στα Πρωτοδικεία Αθηνών, Πειραιώς, Θεσσαλονίκης και Πατρών (άρθρο 27 ΚΠΔ).
Νέο Άρθρο 45Α ΚΠΔ: αποχή από ποινική δίωξη ανηλίκου με αναμορφωτικά μέτρα και χρηματικό ποσό έως 1.000 ευρώ σε μη κερδοσκοπικό/κοινωνωφέλο νομικό πρόσωπο.
Δημιουργία δικαστηρίων ανηλίκων (μονομελή, τριμελή, εφετείο) για ηλικία από 13 έως 18 έτους.
Τροποποίηση άρθρου 282 ΚΠΔ: προφυλάκιση ανηλίκου ≥ με ποινή κάθειρξης ≥· αδυναμία παροχής εγγύησης δεν οδηγεί μόνο σε προσωρινή κράτηση.
Τροποποίηση άρθρου 21 Ν.2331/1995: η υποβολή σε θεραπευτική αγωγή συνιστά αίτιο αναβολής δίκης· αναστολή παραγραφής κατά τη διάρκεια θεραπείας.
Αναστολή εκτέλεσης ποινής για πρόσωπο που παρακολουθεί εγκεκριμένο θεραπευτικό πρόγραμμα (με έγκριση εισαγγελέα εφετών).
Υποχρέωση υπευθύνων προγράμματος: ενημέρωση δικαστικής αρχής κάθε δεύτερο μήνα με ειδικό δελτίο (συνέχεια, πρόοδος, σταθεροποίηση, επιτυχής ολοκλήρωση ή αδικαιολόγητη διακοπή).
Προσθήκη τρίτου εδαφίου στο άρθρο 245 ΚΠΔ: πρόταση στο δικαστικό συμβούλιο για πρόσωπα ιδιαιτέρας δωσιδικίας.
Προσθήκη νέας παραγράφου 3 στο άρθρο 308 ΚΠΔ: περάτωση κύριας ανάκρισης πλημμελειοδικών με διαταγή εισαγγελέα και δυνατότητα προσφυγής.
Αναριθμοποίηση παραγράφων 3-4 του άρθρου 308 σε 4 και 5 αντιστοίχως· απαλείφεται η φράση «του άρθρου 42» από την περίπτωση στ' του άρθρου 114 ΚΠΔ.
Ισχύς νόμου από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Αναφέρεται στο ν. 1729/1987 (άρθρο 1).
- Αναφέρεται στο ν. 2298/1995, άρθρο 17 (άρθρο 3).
- Καταργεί το ν. 2331/1995 (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 1729/1987, άρθρο 14 (άρθρο 4).
- Αναφέρεται στο ν. 1729/1987, άρθρο 8 (άρθρο 4).
- Αναφέρεται στο ν. 2161/1993 (άρθρο 4).
- Αναφέρεται στο ν. 2161/1993, άρθρο 14 (άρθρο 4).
- Αναφέρεται στο ν. 2331/1995 (άρθρο 4).
- Αντικαθιστά το ν. 1729/1987 (άρθρο 4).
- Αντικαθιστά το ν. 1729/1987, άρθρο 12 παρ. 1 (άρθρο 4).
- Αντικαθιστά το ν. 1729/1987, άρθρο 12 παρ. 4 (άρθρο 4).
- Αντικαθιστά το ν. 2331/1995, άρθρο 21 παρ. 1 (άρθρο 4).
- … και 7 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Ανήλικοι ηλικίας μεταξύ 8 και 18 ετών, γονείς ή επιτρόποι, ανάδοχες οικογένειες, προστατευτικές εταιρείες, κρατικά/δημόσια/κοινοτικά/ιδιωτικά ιδρύματα αγωγής, δικαστήρια ανηλίκων (μονομελή, τριμελή, εφετείο), εισαγγελείς Πρωτοδικείων Αθηνών, Πειραιώς, Θεσσαλονίκης και Πατρών, εγκεκριμένα θεραπευτικά προγράμματα συντήρησης και απεξάρτησης.
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.