Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας
Νόμος 3418/2005
Σύνοψη
Ο Νόμος 3418/2005 (ΦΕΚ Α' 287/2005) θεσπίζει τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, ο οποίος καθορίζει τα ηθικά και επαγγελματικά πρότυπα για την άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος στην Ελλάδα. Ο νόμος ισχύει από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (12 Σεπτεμβρίου 2005) με πρώτη ημέρα έναρξης προθεσμίας την 1η Ιανουαρίου 2006. Καταργεί το β.δ. της 25.5./6.7.1955 (ΦΕΚ 171 Α΄) και περιλαμβάνει ρυθμίσεις για ιατρικές πράξεις, συναίνεση ασθενών, ιατρικό απόρρητο, έρευνα σε ανθρώπους, μεταμοσχεύσεις, γενετική τεχνολογία, αιμοδοσία, ψυχιατρική φροντίδα και τελικά στάδια ασθένειας. Περιλαμβάνει επίσης τροποποιήσεις σε άλλους νόμους (ν. 1026/1980, ν. 2768/1999, ν. 2071/1992, ν. 3209/2003) και ορίζει πειθαρχικές κυρώσεις με πρόστιμα από €50.000 έως €200.000.
Σκοπός
Ο νόμος αποσκοπεί στην καθιέρωση ενιαίου πλαισίου δεοντολογίας για τους ιατρούς, την προστασία της υγείας και αξιοπρέπειας των ασθενών, τη διασφάλιση επαγγελματικής συμπεριφοράς και την πρόληψη αθέμιτων πρακτικών. Επιχειρεί να εξισορροπήσει την επιστημονική ανεξαρτησία με τις ηθικές υποχρεώσεις προς τον άνθρωπο.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση ορισμού «ιατρικής πράξης» (πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, αποκατάσταση) που περιλαμβάνει συνταγογράφηση, παρακλινικές εξετάσεις και συμβουλευτική υποστήριξη.
Θέσπιση ιατρικής ως λειτούργηματος διατήρησης/βελτίωσης υγείας με υποχρέωση τήρησης Όρκου Ιπποκράτη και απαγόρευση βασανιστηρίων.
Εγγύηση επιστημονικής ελευθερίας και ελευθερίας συνείδησης, με βάση προπτυχιακή εκπαίδευση, ειδικότητα και συνεχόμενη ιατρική εκπαίδευση.
Ο ιατρός οφείλει να προάγει την ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και την ίση κατανομή πόρων, αποφεύγοντας διακριτική μεταχείριση.
Τα ιατρικά πιστοποιητικά έχουν ίδιο κύρος ανεξάρτητα από τον εκδότη (Ν.Π.Δ.Δ., Ν.Π.Ι.Δ. ή ιδιώτες), με απαγόρευση έκδοσης αναληθών που συνιστά ποινικό αδίκημα.
Απαγορεύεται σε ιατρούς με δίπλωμα φαρμακοποιού ή οδοντιάτρου να διατηρούν φαρμακεία/οδοντιατρεία, εκτός αν παύσουν την άσκηση ιατρικής.
Ο ιατρός δίνει προτεραιότητα στην προστασία της υγείας του ασθενούς και δεν μπορεί να αρνείται υπηρεσίες για λόγους άσχετους με την επιστημονική επάρκεια.
Απαγόρευση εκτέλεσης ιατρικής πράξης χωρίς προηγούμενη συναίνεση, με εξαιρέσεις επείγουσας ανάγκης, απόπειρας αυτοκτονίας και άρνησης γονέων.
Θέσπιση υποχρέωσης ιατρικού απορρήτου με δυνατότητα άρσης για νομικό καθήκον, δημόσιο συμφέρον ή κατάσταση ανάγκης.
Υποχρέωση τήρησης ιατρικού αρχείου (ηλεκτρονικής ή μη μορφής) με διάρκειες διατήρησης (ιδιωτικά ιατρεία/πρωτοβάθμια φροντίδα) και σε κάθε άλλη περίπτωση.
Απαγόρευση προσωπικής διαφήμισης ή συστηματικής δημόσιας παρουσίας, με ρυθμίσεις για πινακίδες και ιστοσελίδες στο διαδίκτυο.
Επιτρέπεται ιατρική έρευνα σε ανθρώπους μόνο για καθαρώς επιστημονικούς λόγους, με προστασία ζωής/υγείας/αξιοπρέπειας και χωρίς αντάλλαγμα.
Ο ιατρός σε ανίατη ασθένεια τελικού σταδίου οφείλει να παρέχει παρηγορητική αγωγή· η επιθυμία θανάτου δεν συνιστά νομική δικαιολόγηση για επίσπευση θανάτου.
Υποχρέωση ενθάρρυνσης μεταμοσχεύσεων ιστών/οργάνων, με απαγόρευση ανταλλάγματος και προστασία απορρήτου δότη/λήπτη.
Αρχή εθελοντικής και μη αμειβόμενης αιμοδοσίας, με διαρκή μέριμνα για υγεία του αιμοδότη.
Προστασία γενετικής ταυτότητας: τροποποιήσεις γονιδιώματος μόνο για προληπτικούς/διαγνωστικούς/θεραπευτικούς σκοπούς, χωρίς μεταβίβαση στην επόμενη γενεά.
Υποχρέωση ιατρού προς Ιατρικό Σύλλογο με πειθαρχικές κυρώσεις για παράλειψη υποχρεώσεων.
Κυρώσεις: πρόστιμο έως προσωρινή ανάκληση άδειας ασκήσεως επαγγέλματος και οριστική παύση για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις.
Καταργείται το β.δ. της 25.5./6.7.1955 (ΦΕΚ 171 Α΄) από την έναρξη ισχύος του παρόντος.
Τροποποιήσεις σε πολλαπλά άρθρα του ν. 1026/1980 (Οδοντίατροι βουλευτές, ετήσιες εισφορές, εκλογική διαδικασία, ποινές ΠΣ).
Δικαίωμα ιατρού να αρνηθεί συμμετοχή σε τεχνητή διακοπή κύησης, εκτός αν υπάρχει αναπότρεπτος κίνδυνος για τη ζωή της εγκύου.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Αναφέρεται στο ν. 2472/1997 (άρθρο 14).
- Τροποποιεί το ν. 1026/1980, άρθρο 33 παρ. 1 (άρθρο 38).
- Τροποποιεί το ν. 1026/1980, άρθρο 4 (άρθρο 38).
- Τροποποιεί το ν. 1026/1980, άρθρο 44 (άρθρο 38).
- Τροποποιεί το ν. 1026/1980, άρθρο 52 (άρθρο 38).
- Εξουσιοδοτεί ρύθμιση με υπουργική απόφαση (άρθρο 38).
- Αναφέρεται στο ν. 1026/1980 (άρθρο 38).
- Αναφέρεται στο ν. 1026/1980, άρθρο 19 παρ. 1 (άρθρο 38).
- Αναφέρεται στο ν. 1026/1980, άρθρο 267 (άρθρο 38).
- Αναφέρεται στο ν. 1026/1980, άρθρο 45 παρ. 2 (άρθρο 38).
- Αναφέρεται στο ν. 1026/1980, άρθρο 5 (άρθρο 38).
- Αναφέρεται στο ν. 1026/1980, άρθρο 52 παρ. 1 (άρθρο 38).
- … και 24 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Όλοι οι ιατροί (ιδιωτικής και δημόσιας πρακτικής), ασθενείς, συγγενείς, επιμελητές, δικαστικοί συμπαραστάτες, Ιατρικοί Σύλλογοι, κλινικές, νοσοκομεία, ερευνητές, αιμοδότες, δότες/λήπτες οργάνων, ψυχίατροι, ειδικευόμενοι ιατροί, Ο.Π.Α.Δ., Υπουργοί Υγείας και Οικονομικών.
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.