Ρύθμιση θεμάτων δημοσκοπήσεων
Νόμος 3603/2007
Σύνοψη
Ο Νόμος 3603/2007 (ΦΕΚ Α' 188/2007) ρυθμίζει τη διενέργεια και δημοσιοποίηση δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα, θέτοντας υποχρεωτικές προϋποθέσεις για την αμερόληπτη διεξαγωγή ερευνών κοινής γνώμης που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με εκλογές ή δημοψηφίσματα. Ο νόμος θεσπίζει το Μητρώο Φορέων και Επιχειρήσεων Δημοσκοπήσεων υπό την εποπτεία του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), ορίζει τα ελάχιστα στοιχεία που πρέπει να συνοδεύουν κάθε δημοσίευση αποτελεσμάτων, καθιερώνει υποχρεωτική διαφάνεια για τους φορείς Δημοσίου και επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στη δημοσιοποίηση προεκλογικών δημοσκοπήσεων. Επιπλέον, προβλέπει κυρώσεις που περιλαμβάνουν ποινές φυλάκισης και χρηματικές ποσές.
Σκοπός
Να διασφαλιστεί η επιστημονική αξιοπιστία των δημοσκοπήσεων μέσω τυποποιημένων μεθόδων δειγματοληψίας, να εξασφαλιστεί η διαφάνεια στη δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων και να προστατευθεί ο πολίτης από παραπλανητικές ή ατελώς τεκμηριωμένες αναφορές.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση υποχρεωτικών στοιχείων δημοσιοποίησης αποτελεσμάτων δημοσκοπήσεων (επωνυμία διενεργήσαντος, εντολέα, σκοπός, χαρακτηριστικά δείγματος, μέγεθος/κάλυψη, χρονικό διάστημα συλλογής, μέθοδος δειγματοληψίας και συλλογής, τυπικό στατιστικό σφάλμα, βάσεις δείγματος, παράμετροι στάθμισης, διατύπωση ερωτήσεων, συμπέρασμα).
Διαφοροποίηση υποχρεώσεων ανά μέσο: τα έντυπα αναφέρουν όλα τα στοιχεία της παραγράφου 1· τα ηλεκτρονικά μέσα υποχρεούνται να αναφέρουν α΄, β΄, ε΄, στ΄, θ΄ και ι΄. Ειδική ρύθμιση για στοιχεία ιβ΄ και ιγ΄ σε έντυπα/ηλεκτρονικά μέσα (εφόσον είναι εφικτό ή με συμφωνία).
Αναφορά αν η δημοσκόπηση έγινε με κάλπες ή όχι και αν θεωρείται ενδεικτική, καθώς και υποχρεωτική επισήμανση διαφορών μεταξύ διαφορετικών δημοσκοπήσεων.
Απαγόρευση αποσπασματικής αναφοράς που παραπλανά τον πολίτη· σαφής διάκριση αποτελεσμάτων από εκτιμήσεις.
Δικαίωμα αιτήματος διευκρίνισης ή διορθώσεων όταν δημοσιεύονται αποτελέσματα χωρίς σύμφωνη γνώμη του φορέα· η διόρθωση/διευκρίνιση δημοσιεύεται δωρεάν την επόμενη ημέρα, στο ίδιο σημείο και με τους ίδιους τυπογραφικούς χαρακτήρες (έντυπα) ή την ίδια ώρα/εκπομπή (ηλεκτρονικά).
Παροχή συμπληρωματικών πληροφοριών (κόστος, έλεγχος ακρίβειας, σταθμισμένες/μη βάσεις) κατόπιν αιτήματος Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
Παράβαση επισύρει κυρώσεις του Ε.Σ.Ρ. εις βάρος των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 2644/1998.
Θέσπιση Μητρώου Φορέων και Επιχειρήσεων Δημοσκοπήσεων στο Τμήμα Ελέγχου και Διαφάνειας του ΕΣΡ, με υποχρεωτική εγγραφή κάθε φορέα/επιχείρησης δημοσκόπησης ημεδαπής για διενέργεια ερευνών (εκτός αυτών του άρθρου 11 ν. 2328/1995).
Υποχρέωση αποδοχής των επιστημονικών μεθόδων Διεθνούς Κώδικα Δεοντολογίας ICC/ESOMAR και Σ.Ε.Δ.Ε.Α., με έλεγχο γνησιότητας και πληρότητας στοιχείων από αστική μη κερδοσκοπική εταιρία (μέλη: Σ.Ε.Δ.Ε.Α., αντιπροσωπευτικές οργανώσεις, μεμονωμένοι φορείς). Προθεσμία υποβολής στοιχείων προς έλεγχο: την επόμενη ημέρα από τη δημοσιοποίηση.
Ποινή προσωρινής διαγραφής 1 έως 12 μήνες ή οριστικής διαγραφής από το Μητρώο για παραβάσεις.
Υποχρέωση δηλώσεως εταιρικής ή μετοχικής σύνθεσης και κάθε μεταβολής αυτής στο Τμήμα Ελέγχου Διαφάνειας του ΕΣΡ. Για αλλοδαπές επιχειρήσεις: υπεύθυνη δήλωση άρθρου 8 ν. 1599/1986.
Υποχρέωση αναρτήσεως στη σελίδα στο διαδίκτυο των φορέων Δημοσίου: επιχειρήσεις δημοσκοπήσεων, θέμα, αμοιβή. Αποστολή συγκεντρωτικών καταστάσεων κάθε τριμήνου προς Γ.Γ.Ε.-Γ.Γ.Ε.
Αποστολή ετήσιων καταστάσεων στη Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
Απαγόρευση δημοσιοποιήσεως/μεταδόσεως προθέσεων ψήφου και αποτελεσμάτων δημοσκοπήσεων δεκαπέντε (15) ημέρες πριν από τις εκλογές έως την 19.00 ώρα της ημέρας ψηφοφορίας.
Απαγόρευση στους δημόσιους/ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς, εφημερίδες, περιοδικά, πολιτικά κόμματα και υποψηφίους.
Απαγόρευση δημοσιοποιήσεως αποτελεσμάτων έξοδου των εκλογέων πριν την 19.00 ώρα της ημέρας ψηφοφορίας.
Σύνθεση αντιπροσωπευτικού δείγματος μόνο με άτομα ενεργού δικαιώματος ψήφου. Μέγιστο χρονικό διάστημα μεταξύ συλλογής στοιχείων και δημοσιεύσεως: δεκαπέντε (15) ημέρες.
Τιμωρία παραβατών: φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών (μη δεκτική μετατροπής ή αναστολής) + χρηματική ποινή 30.000 έως 300.000 ευρώ.
Η έναρξη τήρησης του Μητρώου (ΕΣΡ) αρχίζει δεκαπέντε (15) ημέρες μετά την έναρξη ισχύος του νόμου. Μέχρι τη σύσταση αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας, το ΕΣΡ ασκεί κυρωτική αρμοδιότητα έναντι επιχειρήσεων/φορέων δημοσκοπήσεων.
Κάθε αντίθετη διάταξη προς τις διατάξεις του παρόντος καταργείται.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Αναφέρεται στο ν. 2472/1997 (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 2644/1998, άρθρο 12 (άρθρο 4).
- Αναφέρεται στο ν. 2328/1995, άρθρο 11 (άρθρο 5).
- Αναφέρεται στο ν. 1599/1986, άρθρο 8 (άρθρο 6).
- Αναφέρεται στο ν. 2472/1997 (άρθρο 6).
- Αναφέρεται στο ν. 2328/1995, άρθρο 11 (άρθρο 8).
Ποιους αφορά
Φορείς και επιχειρήσεις δημοσκοπήσεων, μέσα ενημέρωσης (έντυπα και ηλεκτρονικά), πολιτικά κόμματα, υποψήφιοι, Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας-Ενημέρωσης, Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.