ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΗ ΥΙΟΘΕΣΙΑ.

Νόμος 3765/2009

Σύνοψη

Ο Νόμος 3765/2009 (ΦΕΚ Α' 101/2009) κυρώνει και έχει ισχύ άρθρου 28 παρ. 1 του Συντάγματος η Σύμβαση για την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία, που υπογράφηκε στη Χάγη στις 29/5/1993. Η Σύμβαση καθιερώνει εγγυήσεις για διακρατικές υιοθεσίες προς το συμφέρον του παιδιού και με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματά του, καθώς και σύστημα συνεργασίας μεταξύ Συμβαλλόμενων Κρατών για παρεμπόδιση αρπαγής, πώλησης ή παράνομης διακίνησης παιδιών.

Σκοπός

Κύρωση της Σύμβασης της Χάγης για την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία, καθιερώνοντας πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ κρατών για ασφαλείς διακρατικές υιοθεσίες.

Κύριες αλλαγές

Κυρώνεται η Σύμβαση της Χάγης για την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σχετικά με τη διακρατική υιοθεσία, που υπογράφηκε στη Χάγη στις 29/5/1993.

Ορίζεται το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ως Κεντρική Αρχή, με δυνατότητα άσκησης λειτουργιών από Νομαρχιακές Αυτοδιομήσεις (Αττικής, Πειραιά, Θεσσαλονίκης, Αχαΐας, Ηρακλείου, Ιωαννίνων), τον Ελληνικό Κλάδο της Διεθνούς Κοινωνικής Υπηρεσίας και το Δημοτικό Βρεφοκομείο «Άγιος Στυλιανός».

Η Σύμβαση εφαρμόζεται μόνο για υιοθεσίες που δημιουργούν διαρκή σχέση γονέα-παιδιού και παύει να ισχύει αν δεν έχουν συναφθεί συμφωνίες πριν το παιδί γίνει δεκαοχτώ ετών.

Θεσπίζονται προϋποθέσεις για υιοθεσίες: διαπίστωση ότι η διακρατική υιοθέτηση είναι προς το συμφέρον του παιδιού, συναίνεση ελεύθερη και εγγράφως διατυπωμένη, μη πληρωμή ή αποζημίωση για τη συναίνεση.

Οι αρμόδιες αρχές του Κράτους υποδοχής πρέπει να διαπιστώσουν καταλληλότητα και ικανότητα των μελλοντικών θετών γονέων, παροχή κατάλληλων συμβουλών και άδεια εισόδου/μόνιμης διαμονής.

Κάθε Συμβαλλόμενο Κράτος ορίζει μία ή περισσότερες Κεντρικές Αρχές υπεύθυνες για την εκτέλεση των υποχρεώσεων της Σύμβασης.

Οι Κεντρικές Αρχές συνεργάζονται και λαμβάνουν μέτρα για παροχή πληροφοριών, άρση εμποδίων εφαρμογής και διασφάλιση προστασίας παιδιών.

Κεντρικές Αρχές λαμβάνουν μέτρα για παρεμπόδιση πορισμού αθέμιτου κέρδους σε σχέση με υιοθεσία.

Κεντρικές Αρχές συλλέγουν, διατηρούν και ανταλλάσουν πληροφορίες για κατάσταση παιδιού και μελλοντικών θετών γονέων, διευκολύνουν τη διαδικασία υιοθεσίας και αναπτύσσουν ειδικές υπηρεσίες συμβουλών.

Διαπίστευση παρέχεται μόνο σε οργανισμούς που αποδεικνύουν ικανότητα σωστής εκτέλεσης καθηκόντων.

Οι διαπιστευμένοι οργανισμοί επιδιώκουν μόνο μη κερδοσκοπικούς σκοπούς, στελεχώνονται από πρόσωπα με ήθος και εμπειρία και υπόκεινται σε έλεγχο.

Οργανισμός διαπιστευμένος σε ένα κράτος μπορεί να ενεργεί σε άλλο μόνο με έγκριση των αρμόδιων αρχών και των δύο κρατών.

Ορισμός Κεντρικών Αρχών, έκταση λειτουργιών τους και δημοσίευση ονομάτων/διευθύνσεων διαπιστευμένων οργανισμών.

Πρόσωπα που επιθυμούν υιοθεσία απευθύνονται στην Κεντρική Αρχή του κράτους συνήθους διαμονής τους.

Η Κεντρική Αρχή του Κράτους υποδοχής συντάσσει έκθεση με πληροφορίες για ταυτότητα, ικανότητα και καταλληλότητα αιτούντων και τη διαβιβάζει στην αρχή προέλευσης.

Η Κεντρική Αρχή του Κράτους προέλευσης συντάσσει έκθεση για το παιδί, εξασφαλίζει συναινέσεις και διαβιβάζει τα στοιχεία στην αρχή υποδοχής.

Θεσπίζονται προϋποθέσεις απόφασης για ανάθεση παιδιού σε υποψήφιους θετούς γονείς, με συναίνεση Κεντρικών Αρχών και καθορισμό κατάλληλων γονέων.

Υποχρέωση Κεντρικών Αρχών να λαμβάνουν μέτρα για έξοδο από χώρα προέλευσης και είσοδο στη χώρα υποδοχής με άδεια μόνιμης κατοικίας.

Μεταφορά παιδιού μόνο υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 17, με ασφαλείς συνθήκες και δυνατότητα επιστροφής εκθέσεων αν δεν πραγματοποιηθεί η μετακίνηση.

Ενημέρωση αμοιβαία για την πρόοδο της υιοθεσίας, έκβαση δοκιματικής περιόδου και μέτρα ολοκλήρωσης.

Οι λειτουργίες Κεντρικής Αρχής μπορούν να εκτελούνται από δημόσιες υπηρεσίες ή διαπιστευμένους οργανισμούς, με ενημέρωση Μόνιμου Γραφείου Χάγης.

Υιοθεσία με πιστοποίηση αναγνωρίζεται ως νόμιμη σε άλλα Συμβαλλόμενα Κράτη, με γνωστοποίηση ταυτότητας και λειτουργιών αρμόδιων αρχών.

Αρμόδιες αρχές μπορούν να αρνηθούν αναγνώριση υιοθεσίας εφόσον είναι προδήλως αντίθετη προς τη δημόσια τάξη, λαμβανομένου υπόψη του συμφέροντος του παιδιού.

Δυνατότητα δήλωσης ότι η Ελλάδα δεν θα δεσμεύεται για αναγνώριση υιοθεσιών βάσει συμφωνίας (άρθρο 39 παρ. 2).

Αναγνώριση υιοθεσίας περιλαμβάνει νομική σχέση γονέα-παιδιού, γονική μέριμνα και παύση προϋπάρχοντος δεσμού.

Μετατροπή υιοθεσίας σε πλήρη όταν η αρχική δεν διακόπτει τον δεσμό γονέα-παιδιού, με επιτρεπόμενο δίκαιο χώρας υποδοχής και συναινέσεις άρθρου 4.

Η Σύμβαση δεν θίγει νόμους χώρας προέλευσης που επιτάσσουν υιοθεσία εντός της χώρας ή απαγορεύουν τοποθέτηση/μεταφορά πριν την υιοθεσία.

Απαγόρευση επαφής μεταξύ υποψήφιων θετών γονέων και βιολογικών γονέων μέχρι την ολοκλήρωση διαδικασιών, με εξαιρέσεις για υιοθεσία εντός οικογένειας.

Υποχρέωση αρμόδιων αρχών για διαφύλαξη πληροφοριών καταγωγής παιδιού και πρόσβαση σε αυτές από το ίδιο το παιδί ή τον εκπρόσωπό του.

Περιορισμός χρήσης προσωπικών δεδομένων αποκλειστικά στους σκοπούς συλλογής/διαβίβασης (άρθρα 15 και 16).

Απαγόρευη απόκτησης αθέμιτου κέρδους, επιτρέπεται μόνο είσπραξη εξόδων και εύλογων επαγγελματικών αποδοχών.

Ενημέρωση Κεντρικής Αρχής για μη σεβασμό διάταξης ή σοβαρό κίνδυνο, με λήψη κατάλληλων μέτρων.

Έγγραφα χορηγούνται σε μετάφραση βεβαιωμένη, με έξοδα μετάφρασης να βαρύνουν τους υποψήφιους θετούς γονείς.

Οι αρμόδιες αρχές ενεργούν με ταχύ ρυθμό στη διεκπεραίωση της υιοθεσίας.

Ερμηνευτικοί κανόνες για κράτη με δύο ή περισσότερα νομικά συστήματα υιοθεσίας σε διαφορετικές εδαφικές ενότητες.

Ερμηνευτικός κανόνας για κράτη με δύο ή περισσότερα νομικά συστήματα σε διαφορετικές κατηγορίες προσώπων.

Εξαίρεση εφαρμογής της Σύμβασης για κράτη με διάφορες εδαφικές ενότητες που έχουν δικούς τους νομικούς κανόνες υιοθεσίας.

Η Σύμβαση δεν επηρεάζει διεθνή κείμενα, επιτρέπονται διμερείς συμφωνίες που δεν θίγουν άρθρα 14-16 και 18-21.

Καμία επιφύλαξη στη Σύμβαση δεν επιτρέπεται.

Η Σύμβαση εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση που αίτηση άρθρου 14 έχει παραληφθεί μετά την έναρξη ισχύος της.

Μηχανισμός τακτικής εξέτασης λειτουργίας Σύμβασης από Ειδική Επιτροπή που συγκαλεί ο Γενικός Γραμματέας της Συνδιάσκεψης Χάγης.

Διαδικασίες υπογραφής, επικύρωσης/αποδοχής/έγκρισης και κατάθεση στο Υπουργείο Εξωτερικών των Κάτω Χωρών ως Θεματοφύλακα.

Δικαίωμα προσχώρησης μετά την έναρξη ισχύος, με ισχύ μόνον όσον αφορά σχέσεις με κράτη χωρίς αντίρρηση μέσα σε έξι μήνες.

Δήλωση εφαρμογής Σύμβασης σε όλες ή μόνο ορισμένες εδαφικές ενότητες, με δυνατότητα τροποποίησης οποτεδήποτε.

Έναρξη ισχύος: πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί μετά την πάροδο τριών μηνών από κατάθεση τρίτου εγγράφου επικύρωσης/αποδοχής.

Κάθε Συμβαλλόμενο Κράτος μπορεί να καταγγείλει τη Σύμβαση με γνωστοποίηση στο Θεματοφύλακα, ισχύς μετά δώδεκα μήνες.

Γνωστοποιήσεις για υπογραφές, επικυρώσεις, προσχώρησης και αντιρρήσεων από Θεματοφύλακα στα Κράτη Μέλη της Συνδιάσκεψης Χάγης.

Έναρξη ισχύος για κάθε Κράτος που επικυρώνει μεταγενέστερα, την πρώτη ημέρα του μήνα μετά τρεις μήνες από κατάθεση εγγράφου.

Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):

- Αναφέρεται στο Σύνταγμα, άρθρο 28 παρ. 1 (άρθρο 1).

- Αναφέρεται στο π.δ. 226/1999, άρθρο 1 παρ. 2 (άρθρο 2).

Ποιους αφορά

Ελληνικό Κράτος (κυρώνει τη Σύμβαση της Χάγης), όλα τα υπογράφοντα κράτη-μέλη, παιδιά που υπόκεινται σε διακρατικές υιοθεσίες, κεντρικές αρχές των κρατών συμβαλλόμενων, αρμόδιες αρχές προέλευσης και υποδοχής.

Επίσημη πηγή

Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.

Φόρτωση νόμου…