ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ.
Νόμος 3959/2011
Σύνοψη
Ο Νόμος 3959/2011 (ΦΕΚ Α' 93/2011) θεσπίζει το πλαίσιο προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού στην Ελλάδα, με στόχο την πρόληψη και καταπολέμηση των πρακτικών περιορισμού του ανταγωνισμού. Η νομοθεσία καθιερώνει την ανεξάρτητη Επιτροπή Ανταγωνισμού ως αρμόδια αρχή για την εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 της ΣΛΕΕ, καθώς και των διατάξεων περί συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών. Ο νόμος θεσπίζει ρυθμίσεις για τον έλεγχο συγκεντρώσεων επιχειρήσεων, την επιβολή προστίμων, τη συνεργασία με ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού και τη δημοσιότητα των αποφάσεών της.
Σκοπός
Η προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού μέσω θεσπίσεως ανεξάρτητης Επιτροπής Ανταγωνισμού, με αρμοδιότητες ελέγχου συμφωνιών, συγκεντρώσεων και καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης, επιβολής κυρώσεων και συνεργασίας με τις αρχές ανταγωνισμού της ΕΕ.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση απαγόρευσης συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών μεταξύ επιχειρήσεων που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, περιορισμό ή νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική Επικράτεια
Απαγόρευση καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης από μία ή περισσότερες επιχειρήσεις στο σύνολο ή μέρος της αγοράς της Ελληνικής Επικράτειας
Απαγόρευση συμφωνιών/πρακτικών χωρίς προηγούμενη απόφαση όταν δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 1 παρ. 3 και απαγόρευση καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης χωρίς προηγούμενη απόφαση
Θέσπιση κανόνα για το βάρος απόδειξης κατά τη διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού — κάθε μέρος φέρει το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του
Ορισμός συγκέντρωσης ως μόνιμη μεταβολή του ελέγχου και θέσπιση υποχρεότητας προηγούμενης γνωστοποίησης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού εντός 30 ημερών από σύναψη συμφωνίας
Θέσπιση ορίων για τη γνωστοποίηση συγκεντρώσεων (συνολικός κύκλος εργασιών παγκόσμια αγοράς ≥150.000.000 ευρώ και τουλάχιστον δύο επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών >15.000.000 ευρώ στην ελληνική αγορά)
Έλεγχος συγκεντρώσεων επιχειρήσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού — απαγόρευση συγκέντρωσης που περιορίζει σημαντικά τον ανταγωνισμό ή δημιουργεί/ενισχύει δεσπόζουσα θέση
Θέσπιση διαδικασίας προληπτικού ελέγχου συγκεντρώσεων με συγκεκριμένες προθεσμίες (1 μήνας, 45 ημέρες, 90 ημέρες) και δυνατότητα πρόστιμου έως 10% του συνολικού κύκλου εργασιών
Αναστολή πραγματοποίησης συγκέντρωσης μέχρι την έκδοση απόφασης με πρόστιμο τουλάχιστον 30.000 ευρώ και έως 10% του συνολικού κύκλου εργασιών για παράβαση
Κανόνες υπολογισμού συνολικού κύκλου εργασιών επιχειρήσεων που συμμετέχουν σε συγκέντρωση, με ειδικές ρυθμίσεις για πιστωτικά ιδρύματα και ασφαλιστικές εταιρείες
Κανονιστική παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σε κλάδους της οικονομίας με δημοσιοποίηση απόψεων μέσω δημόσιας διαβούλευσης και επιβολή μέτρων για αποτελεσματικό ανταγωνισμό
Σύσταση ανεξάρτητης Επιτροπής Ανταγωνισμού με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, οκτώ τακτικά μέλη (Πρόεδρος, Αντιπρόεδρος, τέσσερις Εισηγητές) και δύο αναπληρωματικά
Πειθαρχική ευθύνη για μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού με σύσταση Πειθαρχικού Συμβουλίου και δυνατότητα έκδοσης πειθαρχικής πράξης από τον Υπουργό Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας
Αρμοδιότητες Επιτροπής Ανταγωνισμού για τήρηση των διατάξεων του νόμου και των άρθρων 101 και 102 της ΣΛΕΕ, με δυνατότητα επιβολής προστίμων, λήψης προσωρινών μέτρων και έκδοσης κανονιστικών πράξεων
Κανόνες εξέτασης υποθέσεων από την Επιτροπή Ανταγωνισμού — κλήρωση υποθέσεων ανάθεση σε Εισηγητές, προθεσμίες κατάθεσης εισήγησης (120 ημέρες) και λήψης αποφάσεων (12 μήνες)
Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της Επιτροπής Ανταγωνισμού με κοινή απόφαση Υπουργών, ρυθμίζοντας εσωτερική λειτουργία, υγεία/ασφάλεια προσωπικού, διαχείριση πόρων
Τέλος ύψους 1‰ επί του ιδρυτικού κεφαλαίου ή της αύξησης κεφαλαίου επιβάλλεται σε ανώνυμες εταιρείες υπέρ της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Νομική υποστήριξη μελών και προσωπικού της Επιτροπής Ανταγωνισμού — δικαστική υπεράσπιση ανατίθεται σε εξωτερικό δικηγόρο που ορίζεται από την Ολομέλεια
Αρμοδιότητες Προέδρου και Αντιπροέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού — εκπροσώπηση, συντονισμός λειτουργίας, επιτροπές/συνόδους ΕΕ
Αυτοτελές Γραφείο Νομικής Υποστήριξης στην Επιτροπή Ανταγωνισμού — απαγόρευση παροχής υπηρεσίας σε εταιρία/επιχείρηση κατά τη διάρκεια απασχόλησης και για δύο έτη μετά την αποχώρηση
Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού στην Επιτροπή Ανταγωνισμού — σύσταση τεσσάρων διευθύνσεων (Νομική Τεκμηρίωση, δύο Οικονομικής Τεκμηρίωσης Α΄ και Β΄, Διοικητικής και Οικονομικής Υποστήριξης) και ενός αυτοτελούς Τμήματος Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης
Υποχρέωση περιοδικής αξιολόγησης της λειτουργίας και αποτελεσματικότητας εφαρμογής των διατάξεων του νόμου και του ευρωπαϊκού δικαίου — χρονικά διαστήματα δεν μπορούν να υπερβαίνουν την τετραετία
Γνωμοδοτικές αρμοδιότητες της Επιτροπής Ανταγωνισμού — παροχή γνώμης για θέματα αρμοδιότητάς της, υποβολή προτάσεων τροποποίησης του νόμου
Συνεργασία της Επιτροπής Ανταγωνισμού με ρυθμιστικές ή άλλες αρχές ελέγχου συγκεκριμένων τομέων της εθνικής οικονομίας — παροχή συνδρομής για εφαρμογή των άρθρων 1 και 2 του νόμου
Εξουσίες Επιτροπής Ανταγωνισμού επί παραβάσεων των άρθρων 1, 2 και 11 — επιβολή προστίμου έως 10% του συνολικού κύκλου εργασιών και μέχρι 10.000 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης συμμόρφωσης
Αρμοδιότητα Επιτροπής Ανταγωνισμού να εφαρμόζει τα άρθρα 101 και 102 της ΣΛΕΕ — δυνατότητα αποδοχής καταγγελίας, τερματισμού διαδικασίας ή αναστολής
Δημοσίευση αποφάσεων Επιτροπής Ανταγωνισμού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτώνται στο διαδίκτυο — δυνατότητα διάταξης δημοσίευσης σε εφημερίδα πανελλαδικής ή τοπικής κλίμακας
Συνεργασία με αρχές ανταγωνισμού της ΕΕ και άλλων χωρών — η Επιτροπή Ανταγωνισμού ως Εθνική Αρχή Ανταγωνισμού παρέχει απαραίτητη συνδρομή για ελέγχους
Υποβολή ετήσιας έκθεσης μέχρι την 31η Μαρτίου κάθε έτους στον Πρόεδρο της Βουλής — δραστηριότητα, κριτήρια προτεραιότητας, αποφάσεις και εκτιμήσεις
Προσφυγή ενώπιον Διοικητικού Εφετείου Αθηνών εντός 60 ημερών — δυνατότητα αναστολής μέχρι 80% του προστίμου με αιτιολογημένη απόφαση
Χορήγηση προσωρινής διαταγής αναστολής εκτέλεσης απόφασης Επιτροπής — υποχρεωτική κλήση της Επιτροπής τουλάχιστον 24 ώρες πριν τη συζήτηση
Αναίρεση ενώπιον Συμβουλίου της Επικρατείας — Γενικός Επίτροπος δικαιούται άσκησης αναιρέσεως ακόμη και αν δεν ήταν διάδικος, προθεσμία τρίμηνη
Ειδικά τμήματα στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών για εκδίκαση προσφυγών — σύγκρουση προεδρικού διατάγματος ύστερα από πρόταση Υπουργών
Εφαρμογή διατάξεων άρθρου 29 περίπτωση η΄ του ν.1756/1988 — Γενικός Επίτροπος δεν υποχρεούται σε παράσταση ενώπιον Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και Συμβουλίου της Επικρατείας
Δικαιοδοσία ετέρων δικαστηρίων — αποφάσεις Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και Συμβουλίου της Επικρατείας έχουν ισχύ δεδικασμένου
Δικαίωμα καταγγελίας ενώπιον Επιτροπής Ανταγωνισμού — κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να καταγγείλει παραβάσεις των άρθρων 1 και 2, καθώς και των άρθρων 101 και 102 της ΣΛΕΕ
Συνοπτική διαδικασία επί καταγγελιών — προφανώς αβάσιμες καταγγελίες τίθενται στο αρχείο με πράξη του Προέδρου εντός
Υποχρέωση παροχής πληροφοριών από επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων, φυσικά ή νομικά πρόσωπα και δημόσιες αρχές — πρόστιμο τουλάχιστον 15.000 ευρώ με ανώτατο όριο το 1% του κύκλου εργασιών
Αρμοδιότητες διεξαγωγής ερευνών από εντεταλμένους υπαλλήλους Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού — έλεγχος βιβλίων/εγγράφων, κατασχέσεις, συλλογή δεδομένων
Έρευνα σε κλάδους οικονομίας ή τύπους συμφωνιών — δημοσίευση έκθεσης αποτελεσμάτων έρευνας και επιβολή προστίμων
Υποχρέωση εχεμύθειας για πληροφορίες που συλλέγονται κατ' εφαρμογή του νόμου — ποινή άρθρου 252 ΠΚ + χρηματική ποινή από 1.000 έως 10.000 ευρώ
Πενταετής προθεσμία παραγραφής για επιβολή κυρώσεων — έναρξη παραγραφής από ημέρα διάπραξης ή παύσης διαρκούς παράβασης
Ανακοίνωση παραβάσεων διατάξεων άρθρων 1, 2 και 5-10 προς την αρμόδια εισαγγελική αρχή εντός 10 ημερών από την έκδοση της οικείας απόφασης
Ποινική κύρωση για συνάπτηση συμφωνίας ή εφαρμογή εναρμονισμένης πρακτικής — χρηματική ποινή από 15.000 έως 150.000 ευρώ
Τέλη παραβόλου για γνωστοποιήσεις άρθρου 6 και αιτήσεις άρθρου 9 — ποσό 1.100 ευρώ — παραβολή πεντακοσίων (500) ευρώ για προσφυγή, αίτηση αναίρεσης
Έκταση εφαρμογής του νόμου — ισχύει έστω και αν οι συμφωνίες/αποφάσεις/συγκεντρώσεις πραγματοποιούνται έξω από τη χώρα ή σε επιχειρήσεις χωρίς εγκατάσταση στην Ελλάδα
Δημοσίευση αποφάσεων και γνωμοδοτήσεων — δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αναρτώνται στο διαδίκτυο σύμφωνα με το ν. 3861/2010
Κανόνες κλητεύσεων και επιδόσεων για την Επιτροπή Ανταγωνισμού — εφαρμογή των άρθρων 47-57 του Κ.Δ.Δ.
Πρόστιμα του νόμου βεβαιώνονται ως δημόσια έσοδα και εισπράττονται κατά τον Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων — ενημέρωση Δ.Ο.Υ.
Μεταβατικές διατάξεις για την Επιτροπή Ανταγωνισμού — προθεσμίες εννέα (9) μήνες και δώδεκα (12) μήνες, ποσοστό 80% του συσσωρευμένου πλεονάσματος
Κατάργηση ν. 703/1977 (Α΄ 278) και κάθε άλλης αντίθετης διάταξης νόμου από την έναρξη ισχύος του παρόντος
Νέος Νόμος 3959/2011 (ΦΕΚ Α' 93/2011) — αντικατάσταση άρθρων 2 και 7 του ν. 3728/2008 με ρυθμίσεις αποστολής και διάρθρωσης Υπηρεσίας Εποπτείας Αγοράς
Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3059/2002 — μετονομασία «Παρατηρητηρίου για την Κοινωνία της Πληροφορίας» σε «Παρατηρητήριο για την Ψηφιακή Ελλάδα»
Παράταση προθεσμίας υποβολής επενδυτικών σχεδίων — αιτήσεις υπαγωγής στις διατάξεις του ν. 3908/2011 (άρθρο 6) ειδικά για την πρώτη εξαμηνιαία περίοδο του έτους 2011
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- … και 217 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων, ενώσεις επιχειρήσεων, καταναλωτές, επιχειρήσεις σε δεσπόζουσα θέση στο σύνολο ή μέρος της αγοράς της Ελληνικής Επικράτειας, πιστωτικοί οργανισμοί, χρηματοοικονομικοί οργανισμοί, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου, Επιτροπή Ανταγωνισμού, Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, δημόσιες υπηρεσίες και αρχές, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, φορείς ευρύτερου δημόσιου τομέα, μέλη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, Υπουργοί Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, ΔΕΠ ΑΕΙ, Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας, Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, Συμβούλιο της Επικρατείας, πολιτικά και ποινικά δικαστήρια, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αρχές ανταγωνισμού άλλων κρατών-μελών, επιχειρήσεις που παρέβησαν το νόμο, καταγγέλλοντες, πρόσωπα οριζόμενα για εκκαθάριση/πτώχευση, ανώνυμες εταιρείες (ιδρυόμενες ή αυξάνουσες κεφάλαιο), Υπουργοί Οικονομικών, Πρόεδρος της Βουλής, Ελεγκτικό Συνέδριο, Κρατικός Προϋπολογισμός, δικηγόροι του Γραφείου Νομικής Υποστήριξης, Υπουργοί Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας, Αντεπίτροπος, γραμματείς δικαστηρίων, φυσικά και νομικά πρόσωπα, δημόσιοι υπάλληλοι, εργαζόμενοι σε δημόσιες επιχειρήσεις ή επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, Πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού, Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, Ολομέλεια, Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών, αρμόδιες εισαγγελικές αρχές, Επιτροπή Ανταγωνισμού (ως Εθνική Αρχή Ανταγωνισμού), εντελμένα όργανα, επιχείρηση με έδρα ή δραστηριότητα στην Ελλάδα, αρχές ανταγωνισμού άλλων χωρών, Διοικητικά δικαστήρια, Υπουργός Οικονομικών, Υπουργός Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Υπηρεσία Εποπτείας Αγοράς, Περιφερειάρχης Αττικής, Διοικητικά Πρωτοδικεία, Επιτροπή Ανταγωνισμού, Δημόσιο, Ν.Π.Δ.Δ., οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης α' και β' βαθμού, Παρατηρητήριο για την Ψηφιακή Ελλάδα (πρώην «Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας»), Διοικητικό Συμβούλιο, Γενικός Διευθυντής, προσωπικό του Παρατηρητηρίου και δημόσιοι φορείς συνεργασίας, καταθέτοντες αιτήσεις υπαγωγής επενδυτικών σχεδίων στον Ν. 3908/2011
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.