ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
Νόμος 4023/2011
Σύνοψη
Ο Νόμος 4023/2011 (ΦΕΚ Α' 220/2011), με τίτλο «ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ», θεσπίζει το πλαίσιο για τη διενέργεια δημοψηφίσματος σε δύο κατηγορίες: (α) κρίσιμα εθνικά θέματα και (β) ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρά κοινωνικά ζητήματα, με εξαίρεση τα δημοσιονομικά. Το δημοψήφισμα προκηρύσσεται με προεδρικό διάταγμα, το οποίο υπογράφεται από το Υπουργικό Συμβούλιο (για κρίσιμα εθνικά θέματα) ή από τον Πρόεδρο της Βουλής (για ψηφισμένα νομοσχέδια). Η ψηφοφορία διεξάγεται εντός 30 ημερών, την Κυριακή, από τις 7.00 έως τις 19.00. Το αποτέλεσμα είναι δεσμευτικό όταν συμμετέχει τουλάχιστον το 40% (για κρίσιμα εθνικά θέματα) ή το 50% (για νομοσχέδια σοβαρού κοινωνικού ζητήματος) των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους. Οι δαπάνες πολιτικών κομμάτων δεν υπερβαίνουν το 30% της χρηματοδότησης από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, ενώ οι δαπάνες οργανώσεων κοινωνίας των πολιτών δεν υπερβαίνουν το 50% του ορίου για τα κόμματα. Η υπέρβαση τιμωρείται με πρόστιμο πενταπλάσιο της υπέρβασης. Ο έλεγχος κύρους ανήκει στο Ανωτάτο Ειδικό Δικαστήριο, με προθεσμίες εντός ενός μήνα ή δεκαπέντε ημερών ανάλογα την περίπτωση.
Σκοπός
Οργάνωση της διαδικασίας προσφυγής σε δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα ή ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρά κοινωνικά ζητήματα, με εξαίρεση τα δημοσιονομικά.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση νέας πράξης με σκοπό την οργάνωση της διαδικασίας προσφυγής σε δημοψήφισμα για κρίσιμο εθνικό θέμα ή ψηφισμένο νομοσχέδιο που ρυθμίζει σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, με εξαίρεση τα δημοσιονομικά.
Προκήρυξη δημοψηφίσματος με προεδρικό διάταγμα, υπογραφή από Υπουργικό Συμβούλιο (για κρίσιμα εθνικά θέματα) ή Πρόεδρο της Βουλής (για ψηφισμένα νομοσχέδια).
Δημοψήφισμα διενεργείται με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία από Έλληνες και Έλληνίδες γραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους.
Στο δημόσιο διάλογο συμμετέχουν πολιτικά κόμματα, ενώσεις προσώπων, επιστημονικές/επαγγελματικές/συνδικαλιστικές οργανώσεις και κάθε άλλη οργάνωση της κοινωνίας των πολιτών.
Έσοδα και δαπάνες κατά τη διάρκεια περιόδου από την απόφαση Ολομέλειας Βουλής έως τη διεξαγωγή ψηφοφορίας θεωρούνται εκλογικές. Απαγορεύεται η χρηματοδότηση σε φυσικά πρόσωπα χωρίς ελληνική ιθαγένεια, ιδιοκτήτες εντύπων/σταθμών, νομικά πρόσωπα και ΟΤΑ πρώτου/δεύτερου βαθμού.
Θέσπιση ορίου δαπανών: οι δαπάνες πολιτικών κομμάτων δεν υπερβαίνουν το 30% της χρηματοδότησης από τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, ενώ οι δαπάνες οργανώσεων κοινωνίας των πολιτών δεν υπερβαίνουν το 50% του ορίου για τα κόμματα.
Η οικονομική διαχείριση ελέγχεται από την Επιτροπή του άρθρου 21 του ν. 3023/2002. Τα πολιτικά κόμματα και οι οργανώσεις υποχρεούνται στη σύνταξη και δημοσίευση ειδικής έκθεσης εσόδων και δαπανών.
Απαγορεύεται η ανάρτηση/επικόλληση αφισών, πανώ, συνθημάτων και η μετάδοση μηνυμάτων από ραδιοφωνικούς/τηλεοπτικούς σταθμούς κατά τη διάρκεια της περιόδου προκήρυξης.
Η ψηφοφορία διεξάγεται εντός 30 ημερών από τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος, την Κυριακή, από τις 7.00 έως τις 19.00.
Το εκλογικό σώμα εκφράζει προτίμηση με όρους ΝΑΙ/ΟΧΙ ή άλλο τρόπο καθορισμένο από την Ολομέλεια της Βουλής. Χορηγείται και λευκό ψηφοδέλτιο.
Σε κάθε ερώτημα επικρατεί η προτίμηση που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία των έγκυρων ψηφοδελτίων. Τα λευκά δεν προσμετρώνται.
Έλεγχος κύρους δημοψηφίσματος ανήκει στο Ανωτάτο Ειδικό Δικαστήριο (άρθρο 100 Συντάγματος). Ενστάσεις συζητούνται εντός ενός μήνα ή δεκαπέντε ημερών.
Καταργείται ο ν. 350/1976 (Α'150) από την έναρξη ισχύος του παρόντος, που αρχίζει από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Αναφέρεται στο Σύνταγμα (άρθρο 1).
- Αναφέρεται στο ν. 3023/2002 (άρθρο 8).
- Εξουσιοδοτεί ρύθμιση με κοινή υπουργική απόφαση (άρθρο 9).
- Αναφέρεται στο π.δ. 96/2007 (άρθρο 9).
- Εξουσιοδοτεί ρύθμιση με υπουργική απόφαση (άρθρο 10).
- … και 13 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Ολομέλεια της Βουλής, Υπουργικό Συμβούλιο, Πρόεδρος της Βουλής, Έλληνες και Έλληνίδες πολίτες γραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους, πολιτικά κόμματα, ενώσεις προσώπων, επιστημονικές/επαγγελματικές/συνδικαλιστικές οργανώσεις, κοινωνία των πολιτών, Ανωτάτο Ειδικό Δικαστήριο
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.