Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014 σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών, που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτουςμέλους και άλλες διατάξεις
Νόμος 4355/2015
Σύνοψη
Ο Νόμος 4355/2015 (ΦΕΚ Α' 178/2015) προσαρμόζει την ελληνική νομοθεσία στην Οδηγία 2014/60/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014, η οποία ρυθμίζει τη διαδικασία επιστροφής πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτους-μέλους. Ο νόμος θεσπίζει ορισμούς για τα πολιτιστικά αγαθά και τις έννοιες της επιστροφής, καθορίζει το πεδίο εφαρμογής του (για αγαθά που απομακρύνθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1993), ορίζει ως αρμόδια κεντρική αρχή το Τμήμα Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, προβλέπει δικαστική προστασία μέσω αγωγής κατά νομέα ή κατόχου, ρυθμίζει την παραγραφή των αξιώσεων επιστροφής (3 έτη από τη γνώση του τόπου και ταυτότητας του νομέα, 30 έτη σε κάθε περίπτωση, και 75 έτη για δημόσιες συλλογές), ορίζει τους όρους αποζημίωσης και κυριότητας επί των επιστραφέντων αγαθών, καταργεί προηγούμενες διατάγματα (Π.δ. 133/1998 και Π.δ. 67/2003) και προσθέτει ρυθμίσεις για τη μετάταξη προσωπικού του ΟΔΙΕ ΑΕ.
Σκοπός
Η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ, με στόχο τη ρύθμιση της διαδικασίας επιστροφής πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτους-μέλους.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση νέας πράξης: προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2014/60/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Μαΐου 2014 για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτους-μέλους.
Ορισμός εννοιών: Πολιτιστικό αγαθό (εθνικός θησαυρός καλλιτεχνικής, ιστορικής ή αρχαιολογικής αξίας), Παράνομα απομακρυνθέν από το έδαφος κράτους-μέλους, Αιτούν κράτος-μέλος, Κράτος-μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση, Επιστροφή (υλική επαναφορά στο έδαφος του αιτούντος κράτους-μέλους), Νομείς και Κάτοχοι, Δημόσιες συλλογές.
Πεδίο εφαρμογής: οι διατάξεις εφαρμόζονται για πολιτιστικά αγαθά που απομακρύνθηκαν παράνομα μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, καθώς και στις αιτήσεις επιστροφής πριν από την ημερομηνία αυτή.
Ορίζεται ως αρμόδια κεντρική αρχή το Τμήμα Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, με αρμοδιότητες αναζήτησης, κοινοποίησης σε ενδιαφερόμενα κράτη-μέλη, διευκόλυνσης εξακρίβωσης (προθεσμία ), υλικής συντήρησης, λήψης ασφαλιστικών μέτρων, μεσολάβησης για επιστροφή και υποβολής έκθεσης στην ΕΕ.
Δικαστική προστασία μέσω αγωγής κατά νομέα ή κατόχου για επιστροφή πολιτιστικού αγαθού, με υποχρεωτική επισύναψη στο δικόγραφο εγγράφου περιγραφής και βεβαίωσης ότι πρόκειται για πολιτιστικό αγαθό, καθώς και έγγραφης δήλωσης αρμόδιων αρχών αιτούντος κράτους-μέλους. Αρμοσιότητα Μονομελούς Πρωτοδικείου κατά τακτική διαδικασία.
Ανταλλαγή πληροφοριών μέσω του συστήματος ΙΜΙ (Κανονισμός ΕΕ αριθμ. 1024/2012), με ενημέρωση αμελλητί για άσκηση αγωγής επιστροφής και δυνατότητα πρόσβασης άλλων υπηρεσιών στο ΙΜΙ.
Παραγραφή αξίωσης επιστροφής πολιτιστικού αγαθού: από τη στιγμή που η αρμόδια κεντρική αρχή έλαβε γνώση του τόπου και της ταυτότητας του νομέα ή κατόχου, σε κάθε περίπτωση από την παράνομη απομάκρυνση, και για δημόσιες συλλογές και θρησκευτικά ιδρύματα υπό ειδικό σύστημα προστασίας: παραγραφή μετά από .
Επιστροφή διατάσσεται από αρμόδιο δικαστήριο εφόσον αποδειχθεί ότι το αγαθό είναι πολιτιστικό και απομακρύνθηκε παράνομα. Το δικαστήριο ορίζει εύλογη αποζημίωση υπέρ του νομέα, υπό την προϋπόθεση δέουσας επιμέλειας και προσοχής κατά την απόκτηση.
Η κυριότητα επί του επιστραφέντος αγαθού διέπεται από το δίκαιο του αιτούντος κράτους-μέλους. Ο κύριος οφείλει να καταβάλει στο Δημόσιο τις δαπάνες/έξοδα, συμπεριλαμβανομένης της αποζημίωσης καλόπιστου νομέα.
Καταργούνται οι διατάξεις του Π.δ. 133/1998 και του Π.δ. 67/2003 από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου.
Προστίθεται εδάφιο στο άρθρο 10 του ν. 3028/2002: απαιτείται απόφαση Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού για υλοποίηση έργων σε κηρυγμένα μνημεία που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους ή συγχρηματοδοτούμενα από πόρους ΕΕ/διεθνών οργανισμών.
Απαλείφεται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 άρθρου 16 ν. 4326/2015 και προστίθενται νέα εδάφια για μετάταξη πλεονάζοντος προσωπικού ΟΔΙΕ ΑΕ σε νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου.
Η ισχύς του νόμου αρχίζει από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Αναφέρεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2014/60, άρθρο 2 (άρθρο 2).
- Αναφέρεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2014/60 (άρθρο 4).
- … και 19 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Πολιτιστικά αγαθά που απομακρύνθηκαν παράνομα από το έδαφος της Ελλάδας μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, αιτούντα κράτη-μέλη ΕΕ, αρμόδιες κεντρικές αρχές, νομείς και κάτοχοι πολιτιστικών αγαθών, Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, Μονομελές Πρωτοδικείο, ΟΔΙΕ ΑΕ.
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.