ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ, ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Νόμος 4356/2015
Σύνοψη
Ο Νόμος 4356/2015 (ΦΕΚ Α' 181/2015), με τίτλο «Σύμφωνο Συμβίωσης, Άσκηση Δικαιωμάτων, Ποινικές και άλλες Διατάξεις», θεσπίζει ρυθμίσεις για τα σύμφωνα συμβίωσης δύο ενήλικων προσώπων ανεξαρτήτως φύλου, τροποποιεί διατάξεις του Αστικού Κώδικα (άρθρα 1354, 1462, 1463, 1576), θεσπίζει το Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας υπό τη Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τροποποιεί τον Ποινικό Κώδικα (καταργήσεις άρθρων 124 παρ. 3α, 100 παρ. 3 θ', 347) και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ρυθμίζει θέματα σωφρονιστικής διοίκησης (ηλεκτρονική επιτήρηση, μεταγωγή σε αγροτικά καταστήματα, εξ αποστάσεως φοίτηση κρατουμένων), τροποποιεί τον Κώδικα Συμβολαιογράφων και διατάξεις περί αστικής ευθύνης του τύπου. Η ισχύς του νόμου αρχίζει από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με εξαίρεση τις επιμέρους διατάξεις.
Σκοπός
Το νομοθέτημα αποσκοπεί στη θεσπίση ρυθμίσεων για τα σύμφωνα συμβίωσης δύο ενήλικων προσώπων ανεξαρτήτως φύλου, στην τροποποίηση διατάξεων του Αστικού Κώδικα (άρθρα 1354, 1462, 1463, 1576), στη σύσταση του Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας υπό τη Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην τροποποίηση διατάξεων του Ποινικού Κώδικα (καταργήσεις άρθρων 124 παρ. 3α, 100 παρ. 3 θ', 347) και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, στη ρύθμιση θεμάτων σωφρονιστικής διοίκησης (ηλεκτρονική επιτήρηση, μεταγωγή σε αγροτικά καταστήματα, εξ αποστάσεως φοίτηση κρατουμένων), στην τροποποίηση του Κώδικα Συμβολαιογράφων και διατάξεων περί αστικής ευθύνης του τύπου.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση συμφώνου συμβίωσης δύο ενήλικων προσώπων ανεξαρτήτως φύλου με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα, καταρτιζόμενο αυτοπροσώπως με συμβολαιογραφικό έγγραφο και καταχωριζόμενο στο ληξιαρχείο.
Απαγόρευση σύναψης συμφώνου αν υπάρχει γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης, μεταξύ συγγενών εξ αίματος σε ευθεία γραμμή απεριόριστα και εκ πλαγίου μέχρι τέταρτο βαθμό, μεταξύ υιοθέτησαντος και υιοθετηθέντος.
Ακύρωση συμφώνου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση· η ακύρωση δεν επηρεάζει την πατρότητα των τέκνων.
Το σύμφωνο συμβίωσης δεν μεταβάλλει το επώνυμο των μερών, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούν ή να προσθέτουν το επώνυμο του άλλου στις κοινωνικές σχέσεις.
Αναλογική εφαρμογή διατάξεων για συζύγους στις προσωπικές και μη προσωπικές σχέσεις των μερών, εκτός αν τα μέρη τις ρυθμίσουν διαφορετικά.
Θέσπιση τρόπων λύσης συμφώνου (συμφωνία μερών, μονομερής δήλωση μετά από προηγούμενη πρόσκληση και παρέλευση τριών μηνών, αυτοδικαίως με γάμο) και εφαρμογή διατάξεων διατροφής.
Θέσπιση κληρονομικού δικαιώματος μερών συμφώνου βάσει αναλογικής εφαρμογής διατάξεων Αστικού Κώδικα για συζύγους, με δυνατότητα παραιτήσεως από το δικαίωμα στη νόμιμη μοίρα.
Θέσπιση τεκμηρίου πατρότητας για τέκνα γεννηθέντα κατά τη διάρκεια συμφώνου ή μέσα σε τριακόσιες ημέρες από λύση/ακύρωση, με αμετάκλητη δικαστική απόφαση για ανατροπή.
Γονική μέριμνα ανήκει στους δύο γονείς και ασκείται από κοινού· εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις του ΑΚ για τη γονική μέριμνα τέκνων που κατάγονται από γάμο.
Εφαρμογή του νόμου σε κάθε σύμφωνο συμβίωσης που καταρτίζεται στην Ελλάδα ή ενώπιον ελληνικής προξενικής αρχής· οι προϋποθέσεις σύναψης και λύσης διέπονται από το δίκαιο του τόπου καταρτίσεως.
Τροποποίηση άρθρων Αστικού Κώδικα (1354, 1462, 1463, 1576) για κώλυμα από γάμο/σύμφωνο συμβίωσης, συγγένεια εξ αγχιστείας και αυτοδίκαιη λύση υιοθεσίας.
Θέσπιση Εθνικού Συμβουλίου κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας υπό τη Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, με αρμοδιότητες πρόληψης και καταπολέμησης ρατσισμού.
Σύνθεση Συμβουλίου (Πρόεδρος + 18 μέλη/αναπληρωτές από Υπουργεία, ΕΛ.ΑΣ., ΟΗΕ, ΜΜΕ, συνδικαλιστικούς φορείς), τριετής θητεία, δυνατότητα λειτουργίας Επιτροπών.
Έδρα Συμβουλίου στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων· τακτικές συνεδριάσεις κάθε δύο μήνες, χωρίς πρόσθετη αμοιβή για τα μέλη.
Συνεργασία με ΜΚΟ και άλλους φορείς της κοινωνίας των πολιτών για παροχή πληροφοριών ή διαβούλευση.
Τροποποίηση άρθρου 56 Ποινικού Κώδικα: εκτίσεις ποινής στην κατοικία άνω των , εξαίρεση μητέρας με επιμέλεια ανήλικου τέκνου έως τα 8 έτη.
Τροποποίηση άρθρου 81Α Ποινικού Κώδικα: παράγοντες ρατσιστικού χαρακτηριστικού (φυλή, χρώμα, εθνική/εθνοτική καταγωγή, θρησκεία, αναπηρία, σεξουαλικός προσανατολισμός, ταυτότητα ή χαρακτηριστικά φύλου).
Κατάργηση περίπτωσης θ΄ παρ. 3 άρθρου 100 Ποινικού Κώδικα.
Κατάργηση παρ. 3α άρθρου 124 Ποινικού Κώδικα.
Προσθήκη νέου άρθρου 361Β Ποινικού Κώδικα: τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον χιλίων πεντακοσίων ευρώ όποιος προμηθεύει αγαθά ή προσφέρει υπηρεσίες αποκλείοντας πρόσωπα λόγω χαρακτηριστικών φυλής, χρώματος, εθνικότητας, θρησκείας, αναπηρίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικού φύλου.
Κατάργηση περίπτωσης β΄ παρ. 1 άρθρου 578 Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Τροποποίηση παρ. 2 και 5 του άρθρου μόνου ν. 1178/1981: καθορισμός κριτηρίων για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, υποχρέωση εξώδικης πρόσκλησης για αποκατάσταση προσβολής εντός δέκα ημερών.
Πιλοτική εφαρμογή ηλεκτρονικής επιτήρησης έως δεκαοκτώ μήνες για κρατούμενους με πρόσκαιρη κάθειρξη, περιορισμό ή υπόδικο/καταδικασμένο.
Αντικατάσταση παρ. 1 άρθρου 58 Σωφρονιστικού Κώδικα: χορήγηση εκπαιδευτικής άδειας για φοίτηση σε σχολές όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης, δυνατότητα εξ αποστάσεως παρακολούθησης μαθημάτων.
Τροποποίηση άρθρου 13 ν. 3772/2009: αντικατάσταση φράσης «στελέχωση με ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό» σε «στελέχωση με ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό επιστημονικό προσωπικό».
Θέσπιση μεταγωγής κρατουμένων σε αγροτικά καταστήματα κράτησης και Κ.Α.Υ.Φ., με προϋποθέσεις ποινών και εκτίσεως πραγματικού χρόνου.
Θέματα εξωτερικής φρούρησης Καταστημάτων Κράτησης: οχήματα υπάγονται στις διατάξεις Ελληνικής Αστυνομίας, με εξαίρεση από γενικότερες διατάξεις.
Καταργήσεις άρθρου 347 Π.Κ., παρ. 3α άρθρου 124 Π.Κ., περίπτωσης θ΄ παρ. 3 άρθρου 100 Π.Κ.
Τροποποίηση Κώδικα Συμβολαιογράφων: επιτυχόντες θεωρούνται εκείνοι που έλαβαν βαθμό μεγαλύτερο ή ίσο με δέκα μονάδες σε κάθε μάθημα· σε ισοβαθμία διενεργείται κλήρωση.
Έναρξη ισχύος νόμου από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με εξαίρεση αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Εξουσιοδοτεί ρύθμιση με προεδρικό διάταγμα (άρθρο 12).
- … και 132 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Δύο ενήλικα πρόσωπα (ανεξαρτήτως φύλου) που επιθυμούν να ρυθμίσουν τη συμβίωσή τους, συγγενείς εξ αίματος και εξ αγχιστείας, γονείς τέκνων, κληρονόμοι, Εθνικό Συμβούλιο κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας υπό τη Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κρατούμενοι (ανήλικοι, ενήλικες, φοιτητές/σπουδαστές), δικαστήρια ανηλίκων, εισαγγελείς, δικαστικοί λειτουργοί, συμβολαιογράφοι, ιδιοκτήτες εντύπων, εκδότες, διευθυντές σύνταξης, Υπουργεία (Δικαιοσύνης, Οικονομικών, Παιδείας, Υγείας, Εσωτερικών), ΜΚΟ και φορείς της κοινωνίας των πολιτών.
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.