ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΤΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ
Νόμος 4430/2016
Σύνοψη
Ο Νόμος 4430/2016 (ΦΕΚ Α' 205/2016), με τίτλο «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία και Ανάπτυξη των Φορέων της, και άλλες διατάξεις», θεσπίζει το νομοθετικό πλαίσιο για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία ως μορφή εναλλακτικής οργάνωσης οικονομικών δραστηριοτήτων. Στόχος του είναι η διάχυση της κοινωνικής οικονομίας σε όλους τους τομείς, η στήριξη παραγωγικών εγχειρημάτων αυτοδιαχείρισης και συλλογικής κοινωνικής επιχειρηματικότητας, καθώς και η ρύθμιση θεμάτων σύστασης, λειτουργίας και διοικητικής εποπτείας των Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας. Η ισχύς του νόμου αρχίζει από την ημερομηνία δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (31.10.2016), εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις.
Σκοπός
Δημιουργία νομοθετικού πλαισίου για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, ως μορφή εναλλακτικής οργάνωσης των οικονομικών δραστηριοτήτων. Στόχος είναι η διάχυση της κοινωνικής οικονομίας σε όλους τους τομείς, η στήριξη παραγωγικών εγχειρημάτων αυτοδιαχείρισης και συλλογικής κοινωνικής επιχειρηματικότητας, καθώς και η ρύθμιση θεμάτων σύστασης, λειτουργίας και διοικητικής εποπτείας των Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας.
Κύριες αλλαγές
Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, με στόχο τη διάχυσή της σε όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και τη στήριξη παραγωγικών εγχειρημάτων αυτοδιαχείρισης.
Θέσπιση ορισμών «Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας» και «συλλογικής ωφέλειας», καθώς και καθορισμός ευάλωτων και ειδικών ομάδων που εξυπηρετούνται.
Θέσπιση έννοιας «Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας» (Κοιν.Σ.Επ., Κοι.Σ.Π.Ε., Συνεταιρισμοί Εργαζομένων) με ρήτρες διανομής κερδών: τουλάχιστον 5% σε αποθεματικό, έως 35% στους εργαζόμενους.
Θέσπιση Γενικού Μητρώου Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, με αρμοδιότητα ελέγχου νομιμότητας από το Τμήμα Μητρώου του Υπουργείου Εργασίας.
Δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδότηση από το Ταμείο Κοινωνικής Οικονομίας, το Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης, καθώς και παραχώρησης ακίνητης περιουσίας από ΟΤΑ και Ν.Π.Δ.Δ.
Θέσπιση προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ Φορέων και Δημοσίου/Ο.Τ.Α., υπόκειμενων σε προσυμβατικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Θέσπιση οικονομικής συνεργασίας (σύμπραξης) μεταξύ Φορέων, με μορφές όπως συμβάσεις ανταλλαγής προϊόντων/υπηρεσιών και σύσταση κοινοπραξιών.
Κατάργηση ασφαλιστικών υποχρεώσεων Φορέων προς μη μέλη που λειτουργούν ως εθελοντές, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Θέσπιση Ένωσης Φορέων Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, με τουλάχιστον δέκα (10) Φορείς για σύσταση.
Σύσταση Ν.Π.Ι.Δ. «Ταμείο Κοινωνικής Οικονομίας» με σκοπό τη χρηματοδότηση προγραμμάτων ενίσχυσης Φορέων.
Θέσπιση ελεγκτικών αρμοδιοτήτων για το Τμήμα Παρακολούθησης και Ελέγχου, με επιβολή προστίμων (ελάχιστο 1.000 ευρώ, μέγιστο 50.000 ευρώ) και διαγραφή από το Μητρώο.
Σύσταση Εθνικής Επιτροπής για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, με αρμοδιότητα προώθησης κοινωνικού διαλόγου και γνωμοδότησης.
Σύσταση Συντονιστικής Επιτροπής για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, με εκπροσώπους από όλα τα συναρμόδια Υπουργεία.
Θέσπιση Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων (Κοιν.Σ.Επ.) ως αστικών συνεταιρισμών με καταστατικό σκοπό τη συλλογική και κοινωνική ωφέλεια, με διακρίσεις σε Ένταξης και Συλλογικής/Κοινωνικής Ωφέλειας.
Θέσπιση διαδικασίας σύστασης Κοιν.Σ.Επ. με εγγραφή στο Μητρώο, απαιτώντας τουλάχιστον πέντε (5) ή επτά (7) πρόσωπα για ιδρυτικά μέλη.
Ρύθμιση λειτουργίας Κοιν.Σ.Επ., με υποχρέωση καταχώρισης μεταβολών και καθορισμό συνεταιριστικών μερίδων (τουλάχιστον 100 ευρώ).
Διάρκεια θητείας Διοικούσας Επιτροπής, απαρτία και αποφάσεις με απόλυτη πλειοψηφία, προθεσμίες προσβολής αποφάσεων.
Κανόνες διανομής κερδών: 5% για τακτικό αποθεματικό, 35% στους εργαζόμενους (εκτός αν αποφασίσουν διαφορετικά τα 2/3 των μελών), υπόλοιπο για νέες θέσεις εργασίας.
Κανόνες λύσης και εκκαθάρισης Κοιν.Σ.Επ., με αυτοματοποιημένη θέση σε εκκαθάριση και καταβολή ονομαστικής αξίας μερίδων.
Κανόνες αναβίωσης Κοιν.Σ.Επ., δυνατή μόνο αν η λύση έγινε λόγω λήξης διάρκειας ή πτώχευσης που ανακλήθηκε.
Θέσπιση Συνεταιρισμών Εργαζομένων ως αστικών συνεταιρισμών με καταστατικό σκοπό τη «συλλογική ωφέλεια» και αποκλεισμό ταυτόχρονης μέλους σε άλλον Συνεταιρισμό.
Θέσπιση διαδικασίας σύστασης Συνεταιρισμού Εργαζομένων μέσω εγγραφής στο Μητρώο, με τουλάχιστον τρία φυσικά πρόσωπα.
Ρύθμιση λειτουργίας Συνεταιρισμού Εργαζομένων, με υποχρέωση καταχώρισης μεταβολών και καθορισμό συνεταιριστικών μερίδων.
Δικαιώματα εισόδου/εξόδου μελών, αποβολή, μεταβίβαση μερίδων και μη κληροδότηση ιδιότητας μέλους.
Δυνατότητα προσλήψεως εργαζομένων μη μελών (έως 25% ή έως 50% για έκτακτες ανάγκες), με υποχρέωση απόδοσης ασφαλιστικών εισφορών.
Τακτική και έκτακτη Γενική Συνέλευση, απαρτία (1/2 των μελών) και αποφάσεις με απόλυτη πλειοψηφία.
Διοικητικό Συμβούλιο (Δ.Σ.) με περιττό αριθμό μελών, άμισθη ιδιότητα και αποφάσεις με απόλυτη πλειοψηφία.
Διάθεση κερδών Συνεταιρισμού Εργαζομένων: 5% αποθεματικό, 35% εργαζόμενοι, υπόλοιπο για νέες θέσεις εργασίας.
Κανόνες λύσης και εκκαθάρισης Συνεταιρισμού Εργαζομένων, με αυτοματοποιημένη θέση σε εκκαθάριση.
Κανόνες αναβίωσης Συνεταιρισμού Εργαζομένων, δυνατή μόνο αν η λύση έγινε λόγω λήξης διάρκειας ή πτώχευσης που ανακλήθηκε.
Καθορισμός πόρων και οικονομικών κινήτρων για Κοιν.Σ.Επ. και Συνεταιρισμούς Εργαζομένων, με επιδόματα πρόνοιας/επανένταξης.
Κατάργηση άρθρων 1-17 του Ν. 4019/2011 και δυνατότητα μετατροπής υφιστάμενων Κοιν.Σ.Επ. σε νέες μορφές.
Σύσταση Ειδικής Γραμματείας Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, με αρμοδιότητες χάραξης πολιτικής και παρακολούθησης.
Σύσταση θέσης Ειδικού Γραμματέα Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας, με διορισμό από Πρωθυπουργό και Υπουργό.
Διάρθρωση Ειδικής Γραμματείας σε πέντε Τμήματα (Πολιτικών, Διακρατικών Συνεργασιών, Έρευνας, Μητρώου, Παρακολούθησης).
Αρμοδιότητες οργανικών μονάδων της Ειδικής Γραμματείας Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας.
Στελέχωση Ειδικής Γραμματείας με 27 υπαλλήλους (12 θέσεις τακτικού προσωπικού).
Δαπάνες λειτουργίας της Ειδικής Γραμματείας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά, βαρύνουσες τον Προϋπολογισμό του Υπουργείου.
Σύσταση Ειδικής Γραμματείας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά, με αρμοδιότητες διαμόρφωσης κατευθυντήριων γραμμών.
Σύσταση θέσης Ειδικού Γραμματέα Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά, με τετραετή θητεία και δυνατότητα ανανέωσης.
Διάρθρωση Ειδικής Γραμματείας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά σε τρεις οργανικές μονάδες.
Αρμοδιότητες οργανικών μονάδων της Ειδικής Γραμματείας Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά.
Σύσταση 12 θέσεων τακτικού προσωπικού στην Ειδική Γραμματεία Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά.
Σύσταση Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων για την Κοινωνική Ένταξη των Ρομά, με παροχή επιστημονικών στοιχείων.
Τροποποίηση/κατάργηση διατάξεων που ανατίθενται στην Ειδική Γραμματεία Κοινωνικής Ένταξης των Ρομά.
Αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, με δυνατότητα ανάθεσης μελετών και εκμίσθωσης.
Συστήματα Επιτελικής Παρακολούθησης (BI Intelligence System) και Ενιαίας Ψηφιακής Εξυπηρέτησης Αιτημάτων «ΑΠΛΟ».
Εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με ποσοστά έκπτωσης ανά κατηγορία παρόχου.
Τροποποίηση ορίων ηλικίας στην παράγραφο 6 και 7 του άρθρου 74 του Ν. 3863/2010, αντικατάσταση «55 έως 64 ετών» με «55 έως 67 ετών».
Ανάθεση αρμοδιότητας λειτουργίας και συντήρησης παιδικών χαρών σε Ο.Τ. οικισμών τέως ΟΕΚ στους δήμους, με αυτοδίκαιη παραχώρηση κατά κυριότητα.
Δυνατότητα επιχορήγησης ξενοδοχειακών επιχειρήσεων που λειτουργούν εποχιακά και συνεχίζουν την απασχόληση εργαζομένων.
Ένταξη ανέργων στην αγορά εργασίας, με άδειες άσκησης επαγγέλματος και επιδοτούμενα προγράμματα εκπαίδευσης.
Μεταβατική διάταξη για ανέργους που συμμετείχαν σε προγράμματα εκπαίδευσης πριν την έναρξη ισχύος του νόμου.
Ερμηνευτική διάταξη για εκπαιδευτικούς που προσλαμβάνονται από τον ΟΑΕΔ ως προσωρινοί αναπληρωτές.
Απαλλαγή δικαιωμάτων στα ακίνητα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.) από τον ΕΝ.Φ.Ι.Α.
Παρατείνεται η ισχύς συμβάσεων Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας με επικουρικό προσωπικό μέχρι τις 30.9.2017.
Υποχρέωση Ε.Ο.Π.Υ.Υ. να καταβάλλει στο ΕΚΑΒ τις δαπάνες μεταφοράς βαρέως ασθενών δικαιούχων περίθαλψης.
Παρατείνεται η προθεσμία του άρθρου 15 της υποπαραγράφου Δ9 μέχρι την 30ή Ιουνίου 2017, με μοριοδότηση για ατομικές συμβάσεις.
Ένταξη μακροχρόνια ανέργων σε ειδικά προγράμματα απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, με χρηματοδότηση από ΠΔΕ.
Αναστολή καταβολής δόσεων δανείων τέως Ο.Ε.Κ. για ανέργους (12 μήνες), με δυνατότητα παράτασης.
Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων δόσεων προς τον τέως Ο.Ε.Κ., με ποσοστά έκπτωσης 80% ή 50% επί των επιβαρύνσεων.
Παρατείνεται αυτοδικαίως έως 31.12.2017 η σύμβαση υποστήριξης παραγωγικής λειτουργίας του ΟΠΣ-ΙΚΑ.
Έκτακτη επιχορήγηση πιστοποιημένων φορέων του Εθνικού Συστήματος Κοινωνικής Φροντίδας (έτος 2016, έως 20% της συνολικής επιχορήγησης).
Παράταση Προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι» μέχρι 31.12.2017, με μεταφορά πόρων από εισφορές και τακτικούς προϋπολογισμούς.
Υποχρέωση Φορέων να συντάσσουν ετήσιο οικονομικό προγραμματισμό, απολογισμό και ισολογισμό ή Οικονομική Κατάσταση Αποτελεσμάτων.
Τροποποίηση του Ν. 4172/2013, με ποσοστό έως 35% των κερδών προ φόρων που καταβάλλεται στους εργαζομένους.
Τροποποίηση του Ν. 3986/2011, με ποσό έως 500 ευρώ ετησίως για Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις και Συνεταιρισμούς Εργαζομένων.
Κριτήρια πρόσληψης προσωπικού ΙΔΟΧ για συγχρηματοδοτούμενες δράσεις ΕΣΠΑ 2014-2020, με βαθμολόγηση κριτηρίων.
Έναρξη ισχύος του νόμου από την ημερομηνία δημοσίευσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (31.10.2016), εκτός αν ορίζεται διαφορετικά.
Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):
- Εξουσιοδοτεί ρύθμιση με υπουργική απόφαση (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 1667/1986 (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 2716/1999 (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 3842/2010, άρθρο 12 (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 4308/2014 (άρθρο 3).
- Αναφέρεται στο ν. 4384/2016 (άρθρο 3).
- … και 214 ακόμη παραπομπές.
Ποιους αφορά
Φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (Κοιν.Σ.Επ., Συνεταιρισμοί Εργαζομένων, ΝΠΙΔ), εργαζόμενοι μη μέλη, ευάλωτες ομάδες (άτομα με αναπηρία, ανήλικοι με παραβατική συμπεριφορά, άστεγοι, μακροχρόνια άνεργοι, πρόσφυγες/αιτούντες άσυλο), υφιστάμενες Κοιν.Σ.Επ., ΟΑΕΔ, ΕΦΚΑ (Ι.Κ.Α.-ΕΤΑΜ), Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ΕΚΑΒ, Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας, Περιφέρειες, Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, ιδιώτες πάροχοι υγείας, μακροχρόνια άνεργοι, Δανειολήπτες τέως Ο.Ε.Κ., εκπαιδευτικοί αναπληρωτές, άνεργοι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του ΟΑΕΔ.
Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.