ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΤΟΛΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ - ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ 2014/41/ΕΕ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Νόμος 4489/2017

Σύνοψη

Ο Νόμος 4489/2017 (ΦΕΚ Α' 140/2017), με τίτλο «Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας στις Ποινικές Υποθέσεις - Εναρμόνιση της Νομοθεσίας με την Οδηγία 2014/41/ΕΕ και άλλες διατάξεις», θεσπίζει νέα πράξη που ενσωματώνει στην ελληνική έννομη τάξη την Οδηγία 2014/41/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2014 για την ευρωπαϊκή εντολή έρευνας σε ποινικές υποθέσεις (L΄ 130). Η ΕΕΕ ορίζεται ως δικαστική απόφαση ή απόφαση που εκδίδεται ή επικυρώνεται από δικαστική αρχή κράτους-μέλους για την εκτέλεση ερευνητικών μέτρων σε άλλο κράτος-μέλος, με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης και τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Η εκτέλεση τηρεί τα θεμελιώδη δικαιώματα (άρθρο 6 ΣΕΥ), συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων υπεράσπισης όσων υπόκεινται σε ποινικές διαδικασίες.

Σκοπός

Η ενσωμάτωση της Οδηγίας 2014/41/ΕΕ στην ελληνική νομοθεσία, με στόχο τη δημιουργία ενός συστήματος αμοιβαίας αναγνώρισης ερευνητικών μέτρων μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Ο νόμος θεσπίζει τις διαδικασίες έκδοσης, διαβίβασης και εκτέλεσης ΕΕΕ στην Ελλάδα, καθορίζει τις αρμόδιες αρχές (δικαστής, δικαστήριο, ανακριτής ή εισαγγελέας), ορίζει τους λόγους μη αναγνώρισης ή μη εκτέλεσης, προβλέπει ενδίκου μέσα και διασφαλίζει την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιπλέον, περιλαμβάνει μεταβατικές ρυθμίσεις για αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής πριν τη δημοσίευση του νόμου (άρθρο 35) και άλλες διατάξεις που αφορούν παρατάσεις προθεσιών (άρθρα 37, 38), τροποποιήσεις δασικών ορίων (άρθρο 39), ρυθμίσεις για Ε.Κ.Α.Π.Υ. (άρθρο 40) και έκτακτα μέτρα αποσυμφόρησης καταστημάτων κράτησης (άρθρα 43-44).

Κύριες αλλαγές

Θέσπιση του ορισμού της ΕΕΕ ως δικαστικής απόφασης ή απόφασης που εκδίδεται/επικυρώνεται από δικαστική αρχή κράτους-μέλους για την εκτέλεση ερευνητικών μέτρων σε άλλο κράτος-μέλος, με βάση την αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης.

Καθορισμός αρμόδιων αρχών για έκδοση ΕΕΕ: δικαστής, δικαστήριο, ανακριτής ή εισαγγελέας με αρμοδιότητα στη συγκεκριμένη υπόθεση, καθώς και κάθε άλλη αρμόδια αρχή που ενεργεί ως ανακριτική αρχή σε ορισμένη ποινική διαδικασία.

Θέσπιση κανόνων έκδοσης ΕΕΕ με προϋποθέσεις αναγκαιότητας και αναλογικότητας, δυνατότητα απόρριψης αίτησης αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, καθώς και δυνατότητα ανακλήσεως ΕΕΕ κατόπιν διαβούλευσης με αρμόδια αρχή εκτέλεσης.

Θέσπιση τύπου και περιεχομένου ΕΕΕ σύμφωνα με υπόδειγμα Παραρτήματος Α΄, με απαιτούμενα στοιχεία επικοινωνίας αρχής έκδοσης/επικύρωσης, αντικείμενο και λόγους, στοιχεία ταυτότητας και ιθαγένειας, περιγραφή αξιόποινης πράξης και αιτούμενων ερευνητικών μέτρων.

Θέσπιση αρμόδιας δικαστικής αρχής για αναγνώριση και εκτέλεση ΕΕΕ στην Ελλάδα (εισαγγελέας εφετών), με δυνατότητα συνδρομής αρχών κράτους έκδοσης προς ελληνικές αρχές κατά την εκτέλεση.

Θέσπιση λόγων μη αναγνώρισης ή μη εκτέλεσης ΕΕΕ, περιλαμβάνοντας ασυλίες/προνόμια, εθνική ασφάλεια, ne bis in idem, έγκλημα εκτός εδάφους κράτους έκδοσης, ασυμβατότητα με το άρθρο 6 ΣΕΕ και Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Θέσπιση προθεσμιών για αναγνώριση και εκτέλεση ΕΕΕ με ταχύτητα και προτεραιότητα παρόμοια εσωτερική υπόθεση, με δυνατότητα παρατάσεων κατά 30 ημέρες κατ' ανώτατο όριο.

Θέσπιση ενδικών βοηθημάτων και μέσων για ΕΕΕ, με προσβολή μόνο ενώπιον αρμόδιων αρχών κράτους έκδοσης για ουσιώδεις λόγους, υπό τήρηση θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ελλάδα.

Θέσπιση εμπιστευτικότητας κατά την εκτέλεση ΕΕΕ από αρχές έκδοσης και εκτέλεσης, με κυρώσεις για παραβίαση υποχρέωσης σε φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Θέσπιση κανόνων για μυστικές έρευνες (άρθρο 29), άρση απορρήτου τηλεπικοινωνιών με τεχνική βοήθεια άλλου κράτους-μέλους (άρθρο 30), και κοινοποίηση προς το κράτος-μέλος στο οποίο βρίσκεται ο καθ' ου της άρσης απορρήτου.

Μεταβατικές ρυθμίσεις για αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής πριν τη δημοσίευση του νόμου, που διέπονται από ν.δ. 4218/1961, ν. 1129/1981 και ν. 2514/1997.

Παράταση της προθεσμίας του άρθρου 15 του ν. 3889/2010 (Α΄ 182) που λήγει στις 7.9.2017 έως την 25η Σεπτεμβρίου 2017.

Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):

- Αναφέρεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2014/41 (άρθρο 1).

- Αναφέρεται στο ν. 3663/2008 (άρθρο 4).

- … και 116 ακόμη παραπομπές.

Ποιους αφορά

Ελληνικές δικαστικές, ανακριτικές και εισαγγελικές αρχές· υπόπτους και κατηγορούμενους· συνήγορους· τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα· μάρτυρες και πραγματογνώμονες· κρατούμενοι· Ελληνικό Δημόσιο· αρμόδιες αρχές κρατών-μελών της ΕΕ· κεντρική υπηρεσία Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων· σημεία επαφής Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου· Eurojust

Επίσημη πηγή

Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.

Φόρτωση νόμου…