Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 - Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις - Λοιπές διατάξεις

Νόμος 5326/2026

Σύνοψη

Ο Νόμος 5326/2026 (ΦΕΚ Α' 125/2026), με τίτλο «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 - Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις - Λοιπές διατάξεις», θεσπίζει δύο κύρια μέρη. Το πρώτο μέρος ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 και επεκτείνει τις εγγυήσεις της σε αμιγώς εσωτερικές υποθέσεις, με στόχο την προστασία προσώπων που προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού από προδήλως αβάσιμες ή καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες (Σ.Α.Α.Σ.Κ.). Το δεύτερο μέρος αναμορφώνει το νομοθετικό πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, με θεσπισμό τριμελών συμβουλίων συμμόρφωσης και μηχανισμών επιβολής κυρώσεων. Επιπλέον, περιλαμβάνονται διατάξεις για την οργάνωση και διοίκηση δικαστηρίων, εισαγγελιών, φορέων Δικαιοσύνης, καθώς και ρυθμίσεις για ιατροδικαστικές υπηρεσίες, εκπαίδευση δικαστικών λειτουργών και μεταβατικές διατάξεις.

Σκοπός

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι: α) η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1069 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Απριλίου 2024 για την προστασία των προσώπων που προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού από προδήλως αβάσιμες αγωγές ή καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες (SLAPP) και β) η επέκταση των εγγυήσεων της Οδηγίας στις αμιγώς εσωτερικές υποθέσεις. Επιπλέον, ο νόμος επιδιώκει την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, ταχύτητας και δεσμευτικότητας της συμμόρφωσης της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις.

Κύριες αλλαγές

Θέσπιση εγγυήσεων έναντι προδήλως αβάσιμων αγωγών ή καταχρηστικών δικαστικών διαδικασιών (Σ.Α.Α.Σ.Κ.) σε ιδιωτικές υποθέσεις που στρέφονται κατά φυσικών και νομικών προσώπων λόγω ενεργειών συμμετοχής του κοινού.

Εφαρμογή σε ιδιωτικές υποθέσεις ενώπιον πολιτικών δικαστηρίων (συμπεριλαμβανομένων διαδικασιών προσωρινής προστασίας και ανταγωγών), με διασφάλιση ότι οι διατάξεις δεν εφαρμόζονται σε φορολογικές, τελωνειακές ή διοικητικές υποθέσεις, ποινικές υποθέσεις και διαιτησία.

Θέσπιση κανόνων βαρέους απόδειξης για αγωγές κατά στρατηγικών (SLAPP). Σε αίτηση απόρριψης ως προδήλως απαράδεκτης ή αβάσιμης: ο ενάγων φέρει το βάρος απόδειξης του παραδεκτού/βασίμου. Σε αίτηση κατά το άρθρο 6: ο εναγόμενος αποδεικνύει τα πραγματικά γεγονότα για καταχρηστικότητα.

Δικαιούται αποζημίωση για ζημία και έξοδα το φυσικό ή νομικό πρόσωπο με κατοικία/έδρα στην ημεδαπή, κατά του οποίου έχουν κινηθεί καταχρηστικές δικαστικές διαδικασίες προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού.

Συλλογή δεδομένων και ενημέρωση του κοινού (άρθρα 19 και 20 της Οδηγίας). Το Υπουργείο Δικαιοσύνης υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε ετήσια βάση, τα διαθέσιμα στατιστικά δεδομένα σχετικά με τις αιτήσεις και τις δικαστικές αποφάσεις.

Εξουσιοδοτικές διατάξεις για την εφαρμογή του άρθρου 17. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης ρυθμίζεται ο τρόπος, η διαδικασία, η περιοδικότητα και το χρονοδιάγραμμα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων.

Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, ταχύτητας και δεσμευτικότητας της συμμόρφωσης της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις. Αντιμετώπιση φαινομένων μη συμμόρφωσης, καθυστέρησης ή πλημμελούς συμμόρφωσης των διοικητικών αρχών.

Θέσπιση τριμελούς συμβουλίου συμμόρφωσης για τη λήψη μέτρων προς τις δικαστικές αποφάσεις. Η αρμοδιότητα ανατίθεται σε τριμελή συμβούλια ανά δικαστήριο: Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, ΣΕ, Άρειος Πάγος (για πολιτικά και ποινικά), Ελεγκτικό Συνέδριο, Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια, κάθε Ειδικό Δικαστήριο.

Θέσπιση πειθαδικής ευθύνης για αρμόδιους υπαλλήλους που παραλείπουν εκπλήρωση υποχρεώσεων συμμόρφωσης. Προτροπή σε μη εκπλήρωση συνιστά ιδιαίτερο παράπτωμα (προσωρινή ή οριστική παύση).

Προσθήκη άρθρου 11Α στον ν. 4837/2021 για κακοποίηση ανηλίκου και υποχρεώσεις ιατρών. Ο ιατρός που παρέχει υπηρεσίες σε ανήλικο και πληροφορείται ή διαπιστώνει ενδείξεις κακοποίησης, αναφέρει αμελλητί το περιστατικό στην αρμόδια Αστυνομική Αρχή.

Τροποποίηση άρθρου 76 παρ. 2 του ν. 5108/2024 για έναρξη ισχύος δικαστικού χάρτη. Η ημερομηνία «16.9.2026» αντικαθίσταται από «1η.4.2027» και «16η.9.2026» από «1η.4.2027». Η ημερομηνία «4η.5.2026» αντικαθίσταται από «31η.12.2026».

Τροποποίηση του άρθρου 51 του ν. 4871/2021 περί διοικητικού προσωπικού και οργανικών μονάδων. Σύσταση θέσεων Γενικού Διευθυντή, Διευθυντών Οικονομικού Προγραμματισμού, Κατάρτισης (Πολιτικής-Ποινικής, Εισαγγελέων, Διοικητικής Δικαιοσύνης) και Δικαστικών Υπαλλήλων στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών.

Τροποποίηση του άρθρου 34 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών (ν. 2318/1995). Ψηφιακή τήρηση των βιβλίων επιδόσεων και εκθέσεων σε Πληροφοριακό Σύστημα Ψηφιακού Βιβλίου Επιδόσεων - Εκθέσεων (ΠΣΨΒΕE) που αναπτύσσει, λειτουργεί και ελέγχει η Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδος.

Τροποποίηση του άρθρου 22 παρ. 1 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών (ν. 2318/1995). Προσθήκη της ρήτρας «καθώς και έγγραφα που λαμβάνει στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο με εντολή επίδοσης». Επικύρωση αντιγράφων από τον δικαστικό επιμελητή έχει την ίδια ισχύ με τα πρωτότυπα.

Τροποποίηση παρ. 4 άρθρου 50 π.δ. 18/1989 (Α' 8). Οι διοικητικές αρχές πρέπει να συμμορφώνονται ανάλογα με κάθε περίπτωση, με θετική ενέργεια προς το περιεχόμενο της απόφασης του Συμβουλίου ή να απέχουν από κάθε ενέργεια αντίθετη προς όσα κρίθηκαν.

Καταργούνται τα άρθρα 1-5 του ν. 3068/2002 (Α' 274) από την έναρξη ισχύος. Συγκεκριμένα καταργούνται διατάξεις περί συμμόρφωσης, αρμόδιου τριμελούς συμβουλίου ελέγχου, διαδικασίας μη συμμόρφωσης, αναγκαστικής εκτέλεσης και πειθαρχικής/αστικής ευθύνης.

Μεταβατικές διατάξεις για το π.δ. 61/2004 (Α' 54) μέχρι την έκδοση νέου προεδρικού διατάγματος. Εφαρμογή του παρόντος Μέρους μόνο σε αιτήσεις συμμόρφωσης που κατατίθενται μετά την έναρξη ισχύος.

Τροποποίηση άρθρου 143 ν. 5317/2026: διόρθωση παροράματος και προσθήκη παρ. 2α. Έναρξη ισχύος διατάξεων Μέρους Α' από την 20ή Νοεμβρίου 2026, Μέρους Γ' από την 27η Σεπτεμβρίου 2026 (εκτός περ. η) άρθρου 3β ν. 2251/1994), Μέρους Δ' από την 31η Ιουλίου 2026.

Προσθήκη άρθρου 11Α στον ν. 4837/2021 για κακοποίηση ανηλίκου και υποχρεώσεις ιατρών.

Σχέσεις με άλλα νομοθετήματα (αυτόματη εξαγωγή):

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 1).

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 2).

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 3).

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 4).

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 5).

- Αναφέρεται σε το ν. 503/1985 (άρθρο 5).

- Αναφέρεται σε το ν. πδ 503/1985 (άρθρο 5).

- Αναφέρεται σε το ν. 503/1985 (άρθρο 6).

- Αναφέρεται σε το ν. πδ 503/1985 (άρθρο 6).

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 7).

- Αναφέρεται σε το ν. 2024/1069 (άρθρο 8).

- Αναφέρεται σε το ν. 503/1985 (άρθρο 8).

- … και 195 ακόμη παραπομπές.

Ποιους αφορά

Φυσικά και νομικά πρόσωπα που προβαίνουν σε ενέργειες συμμετοχής του κοινού, διάδικοι σε ιδιωτικές υποθέσεις ενώπιον πολιτικών δικαστηρίων, ενάγοντες και εναγόμενοι σε Σ.Α.Α.Σ.Κ., Διοίκηση, Διοικητικές αρχές, Συμβούλιο της Επικρατείας, Τακτικά Διοικητικά Δικαστήρια, δικαστήρια, εισαγγελίες, φορείς Δικαιοσύνης, ιατροί, Αστυνομική Αρχή, προϋποθέσεις συμμετοχής στον διαγωνισμό για πλήρωση κενών θέσεων δικαστικών επιμελητών, υποψήφιοι δικαστικοί υπάλληλοι, Δικαστικοί υπάλληλοι του Κλάδου ΠΕ Δικαστικής Επικοινωνίας και Διεθνών Σχέσεων, Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών, Υπουργείο Δικαιοσύνης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημοσιογράφοι, εκδότες, μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Επίσημη πηγή

Το Civix δεν παρέχει νομική συμβουλή. Οι περιλήψεις μπορεί να περιέχουν σφάλματα. Επαληθεύετε πάντα το επίσημο κείμενο.

Φόρτωση νόμου…